Presidenti amerikan Donald Trump ka njoftuar një marrëveshje të paprecedentë me Venezuelën, përmes së cilës Shtetet e Bashkuara do të sigurojnë kontrollin e shumicës së më shumë se 65 miliardë fuçive të rezervave të provuara të naftës së vendit.
Marrëveshja, e shpallur të premten, synon të rikthejë prodhimin e naftës në Venezuelë, të rrisë investimet amerikane në sektorin energjetik dhe të sigurojë furnizim shtesë me naftë për rafineritë amerikane.
Trump tha se marrëveshja është realizuar përmes një partneriteti me sektorin privat dhe se nuk do t’u kushtojë taksapaguesve amerikanë.
Venezuela ka rezervat më të mëdha të provuara të naftës në botë, me më shumë se 65 miliardë fuçi, por prodhimi aktual është rreth 1.25 milion fuçi në ditë, shumë më pak se potenciali i vendit.
Sektori i naftës në Venezuelë është dëmtuar rëndë nga vite të tëra të mungesës së investimeve, keqmenaxhimit dhe sanksioneve.
Rubio: Marrëveshje që mund të ulë çmimet e karburanteve
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e ka cilësuar marrëveshjen si një përfitim për të dyja vendet.
Sipas tij, marrëveshja do t’i sigurojë SHBA-së naftë të qëndrueshme dhe me kosto më të ulët, ndërsa mund të kontribuojë në uljen e çmimeve të benzinës për konsumatorët amerikanë.
Rubio tha gjithashtu se Venezuela pritet të përfitojë rreth 100 miliardë dollarë investime private, të cilat mund të krijojnë mijëra vende pune dhe të ndihmojnë në rindërtimin e ekonomisë së vendit.
Venezuela pret rritje të madhe të prodhimit
Udhëheqësja e përkohshme e Venezuelës, Delcy Rodriguez, e mirëpriti marrëveshjen.
Ajo tha se zhvillimi i 17 fushave strategjike të naftës do të mundësojë rritjen e ndjeshme të prodhimit dhe do të sjellë rreth 209 miliardë dollarë të ardhura nga taksat për shtetin venezuelian.
Sipas Rodriguez, investimet do të ndihmojnë në modernizimin e industrisë së naftës, rritjen ekonomike dhe forcimin e sigurisë energjetike në hemisferën perëndimore.
Marrëveshjet për të drejtat e reja të kërkimit dhe prodhimit të naftës pritet të nënshkruhen gjatë javës së ardhshme, me kompani amerikane që pritet të jenë ndër përfituesit kryesorë.
Ende paqartësi për mënyrën se si SHBA do ta kontrollojë naftën
Megjithatë, detajet e marrëveshjes mbeten të paqarta.
Trump nuk ka bërë të ditur se cilat kompani do të përfshihen, cilat fusha nafte do të kontrollohen apo se si do të ushtrohet konkretisht kontrolli amerikan mbi rezervat.
Sipas burimeve të Reuters, në diskutim ka qenë një model qiraje, ku fusha të caktuara mund t’u jepen kompanive amerikane për prodhim.
Por marrëveshja mund të përballet me sfida ligjore dhe kushtetuese në Venezuelë, ku shteti vazhdon të ketë kontroll mbi aktivitetet kryesore të industrisë së naftës.
Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu se rikthimi i prodhimit në nivele të larta nuk do të jetë i menjëhershëm.
Venezuela ka nevojë për investime të mëdha në infrastrukturë, energji, transport dhe kapacitetet e eksportit përpara se të mund të rrisë ndjeshëm prodhimin e naftës.
A do të ulen çmimet e benzinës në SHBA?
Një nga objektivat kryesore të administratës Trump është ulja e çmimeve të karburanteve për konsumatorët amerikanë.
Megjithatë, analistët thonë se efekti mund të mos jetë i menjëhershëm.
Nafta venezueliane është e rëndë dhe kërkon infrastrukturë dhe kapacitete të specializuara për prodhim, transport dhe rafinim. Ndërtimi ose rikthimi i këtyre kapaciteteve mund të zgjasë vite.
Ekspertët kanë ngritur gjithashtu pikëpyetje nëse marrëveshja ka bazë të qartë ligjore sipas kushtetutës dhe ligjeve të reja të hidrokarbureve në Venezuelë.
Një ndryshim i madh në industrinë venezueliane
Industria e naftës në Venezuelë u shtetëzua në vitet 1970, duke e vendosur kompaninë shtetërore PDVSA në qendër të sektorit.
Gjatë qeverisjes së Hugo Chavezit, kontrolli shtetëror u forcua edhe më shumë dhe kompanitë e huaja u detyruan të operonin përmes partneriteteve të drejtuara nga shteti.
Disa kompani, përfshirë ExxonMobil dhe ConocoPhillips, humbën asetet e tyre në vend.
Gjatë qeverisjes së Nicolas Maduros, prodhimi i naftës në Venezuelë ra ndjeshëm.
Marrëveshja e re me SHBA-në shënon një ndryshim dramatik në drejtimin e sektorit energjetik venezuelian dhe mund të riformësojë tregun e naftës në hemisferën perëndimore.
KAQPATA
