Rezultatet zgjedhore shpesh prezantohen në mënyrë që të krijojnë një perceptim të ndryshëm nga realiteti numerik. Në shikim të parë, disa parti politike shfaqin rritje në përqindje, por analiza e detajuar e votave reale tregon një tendencë të kundërt: rënie të mbështetjes elektorale.
Sipas të dhënave krahasuese mes zgjedhjeve të vitit 2025 dhe atyre të fundit, Lëvizja Vetëvendosje ka pësuar rënien më të madhe në numër votash, duke humbur gati 188 mijë vota. Edhe Partia Demokratike e Kosovës, Lidhja Demokratike e Kosovës dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës kanë regjistruar më pak vota krahasuar me ciklin e kaluar zgjedhor.
Megjithatë, në komunikimin publik shpesh theksohet rritja e përqindjeve, duke krijuar një interpretim që nuk përputhet me realitetin e votës së drejtpërdrejtë. Kjo ndodh për shkak të uljes së pjesëmarrjes totale në zgjedhje, çka e ndryshon automatikisht strukturën e përqindjeve.
Në këtë situatë, përqindja nuk pasqyron domosdoshmërisht rritje të mbështetjes, por vetëm ndryshim në raport me një total më të vogël votash. Pikërisht këtu lind edhe “deformimi narrativ” në diskursin politik: shifra relative paraqitet si sukses, ndërkohë që shifrat absolute tregojnë tkurrje.
Për shembull, disa subjekte politike kanë rritur përqindjen e tyre, por kanë humbur mijëra vota në krahasim me zgjedhjet e vitit 2025. Kjo tregon se rritja statistikore nuk është rezultat i më shumë votuesve, por i më pak pjesëmarrjeje totale në proces.
Ekspertët e analizave zgjedhore theksojnë se përdorimi selektiv i përqindjeve, pa përmendur numrin absolut të votave, krijon një pasqyrë jo të plotë për opinionin publik. Në këtë mënyrë, realiteti elektoral mund të interpretohet në mënyra të ndryshme, varësisht nga mënyra se si prezantohen të dhënat.
Në fund, të dhënat e dy cikleve zgjedhore tregojnë qartë se fuqia reale politike matet me vota, jo me përqindje. Dhe kur shifrat absolute vendosen në qendër të analizës, narrativa ndryshon ndjeshëm nga ajo që shpesh paraqitet në deklarata publike.
Krahasimi i votave reale
| Partia | 2025 | 2026 | Diferenca |
|---|---|---|---|
| Vetëvendosje | 487,077 | 299,152 | -187,925 vota |
| PDK | 192,434 | 147,325 | -45,109 vota |
| LDK | 126,163 | 122,636 | -3,527 vota |
| AAK | 52,423 | 49,917 | -2,506 vota |
Ku qëndron mashtrimi i përqindjeve?
Në shikim të parë duket sikur:
- LDK është rritur nga 13.24% në 17.59%
- AAK është rritur nga 5.50% në 7.16%
- PDK është rritur nga 20.19% në 21.13%
Por kur shikon votat reale:
- LDK ka 3,527 vota më pak
- AAK ka 2,506 vota më pak
- PDK ka 45,109 vota më pak
Pra, asnjëra prej këtyre partive nuk ka marrë më shumë vota se në vitin 2025.
Pse rritet përqindja kur bien votat?
Sepse në vitin 2026 kanë votuar shumë më pak qytetarë.
Votat e këtyre katër partive:
2025
- Totali: 858,097 vota
2026
- Totali: 619,030 vota
Diferenca:
- 239,067 vota më pak se në vitin 2025
Kur “torta” bëhet më e vogël, një copë mund të zërë përqindje më të madhe edhe pse pesha e saj reale është më e vogël.
Shembull i thjeshtë:
- Viti 1: 100 vota nga 1,000 = 10%
- Viti 2: 90 vota nga 500 = 18%
Përqindja rritet nga 10% në 18%, por partia ka humbur 10 vota.
Përfundimi
Matematikisht, krahasimi më i saktë i fuqisë elektorale bëhet me numrin e votave, jo vetëm me përqindjen. Në këtë rast:
- Vetëvendosje ka humbur 187,925 vota
- PDK ka humbur 45,109 vota
- LDK ka humbur 3,527 vota
- AAK ka humbur 2,506 vota
Prandaj, megjithëse PDK, LDK dhe AAK shfaqen me përqindje më të larta në vitin 2026, ato nuk kanë fituar më shumë votues; përkundrazi, kanë marrë më pak vota se në vitin 2025. Rritja e përqindjes vjen kryesisht nga rënia e pjesëmarrjes dhe numrit total të votave.
KAQPATA
